اطلاعات تماس

این سایت توسط فاطمه افتخاری و شهناز خبره دست  با هدف معرفی و توسعه  ورزشهای هوایی در کشور ، طراحی و راه اندازی گردیده است . 

 

info@flytime.ir

ابر و ساختار آن

ابر و ساختار آن

ارسال شده توسط کاپیتان مسعود فرجی

 

CLOUD ابر

ابرتجمع قطرات ریز آب درجو است.

آب دراثرگرمای خورشید بخارشده و وارد اتمسفر می شود، هوای گرم می تواند مقدار زیادی بخارآب را درخود نگه دارد اما درصورت بالا رفتن و سرد شدن فقط مقدار کمی از آنرا می تواند نگاه دارد و میزان قابل توجهی ازبخار آن به قطرات باران و یخ تبدیل شده و درنتیجه هوایی که به آرامی به سمت بالا صعود میکند لایه های نازک ابر تشکیل می شوند.

به عبارت دیگر ابرها توده های قابل رویت قطرات آب یا بلورهای یخ هستند که در تروپسفر( پست ترین لایه جو زمین ) شناورند وبا نیروی باد حرکت می کنند.

ابرها ازفضا بصورت پوششی سفید رنگ که کره زمین را احاطه کرده اند قابل رویت می باشند.

ابرها بر اساس عوامل متعددی همچون ارتفاع - طبقه بندی ساختاری -شکل و ... تقسیم بندی می شوند.

ابرها از نظر ساختار به دو گونه جوششی و پوششی تقسیم می شوند:

 

ابرهاي جوششي CUMLFORM

اين نوع ابرها ناپايداري جوي است و نشانه اغتشاشات جوي بوده و يخ تشكيل شده در اين ابرها از نوع يخ شفاف GLAZE است كه يكي از خطرناكترين نوع يخبندان بوده و به راحتي از لبه هاي جانبي هواپيما كه محل اصلي تشكيل آن است جدا نشده و حتي باعث تغيير شكل آيروديناميكي بالها و ديگر قسمتهاي جانبي هواپيما ميشود .

بارندگي در اين نوع ابر ها به صورت رگبارهاي خيلي شديد است.

 

ابرهاي پوششي: STRATIFORM

اين نوع ابرها در شرايط وضعيت جوي پايدار تشكيل ميشود که مشخص كننده شرايط پروازي آرام SMOOT H –FLIGHT هستند .

اگر اين ابرها با وضعيت يخبندان مواجه شود يخ تشكيل شده بطور اعم از نوع RIME است .

بارندگي حاصله از اين نوع ابرها از نوع پايدار مداوم است .

RIME – ICE = يخ سخت –شيري رنگ كه در اثر يخبندان سريع و آني تشكيل ميشود.

اگر جو پايدار باشد ابرهاي تشكيل شده بيشتر ابرهاي لايه اي يا پوششي بوده و نيز تشكيل مه ازحالات ممكنه آن است . از طرف ديگر اگر جو ناپايدار باشد در اين صورت باابرهايي كه داراي فعاليت شديد عمودي هستند مواجه هستيم مانند ابرهاي حاوي طوفان و رعد و برق . بنابر اين شناخت پايداري جو كمك فراواني براي خلبان در شناخت هوا و نحوه تشكيل ابرهاي مربوطه است .

 

ابرها در یک طبقه بندی کلی به چهار دسته كلي تقسیم می شوند:

Low Clouds ( ابرهای کم ارتفاع )

Middle Clouds (ابرهای میانی )

High Clouds (ابرهای ارتفاع بالا )

Clouds with Extensive Vertical Improvement (ابرهای با کشیدگی زیاد)


Low Clouds ( ابرهای کم ارتفاع ):

اين دسته ابرها از سطح زمين تا حداكثر ارتفاع 6500 پا از سطح زمين قرار گرفته اند .

اين دسته ابرها ميتوانند خطر Icing را به دنبال داشته باشند .

اين نوع ابرها خود به سه دسته تقسيم ميشوند.

جهت اطلاعات بیشتر می توانید به مطلب ابرهای کم ارتفاع مراجعه نمایید.

 

Middle Clouds (ابرهای میانی ):

اين دسته ابرها از 6500 پا تا ارتفاع 000 23 پايي از سطح زمين قرار گرفته اند .

اين ابرها معمولا تركيبي از آب و Ice Crystals or Super cooled هستند .

در اين دسته ابرها شاهد Turbulence متوسط و Icing شديد هستيم .

اين ابرها خود به دو دسته تقسيم ميشوند.

مطالب تکمیلی را می توانید در مطلب ابرهای میانی مشاهده نمایید.

High Clouds (ابرهای ارتفاع بالا ) :

ارتفاع این نوع ابرها که تماما از کریستال های یخ تشکیل شده اند و توربولانس کمی هم دارند بین 16500 ft تا 45000ft می باشد .

معمولا به رنگ سفيد يا خاكستري روشن هستند و در هواي پايدار شكل ميگيرند و عمدتا شامل Ice Crystal ها است .

اين ابرها به ندرت Turbulence و Icing دارند .

این نوع ابرها با پیشوند Cirro نامگذاری شده و شامل سه گروه می باشند

اطلاعات بیشتر در این زمینه در مطلب ابرهای ارتفاع بالا در دسترس می باشد.

ابرهای با کشیدگی زیاد

(Clouds with Extensive Vertical Improvement)

ارتفاع این ابرها ممکن است کمتر از 1000ft یا بیشتر از 10000ft باشد

Base اين ابرها در در محدوده ابرهاي Low و Middle است و Top آن در محدوده ابرهاي High است. اين ابرها ممكن است در بين ابرهاي ديگر مخفي شوند در اين زمان به آنها ابرهاي مخفي يا Embedded ميگوييم .

اين ابرها همراه Turbulence هستند و علت آن Lifting هواي ناپايدار است .

دونوع ابر خطرناک از دیدگاه هوانوردی در این گروه جای دارند .

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانید به مطلب ابرهای دارای کشیدگی زیاد مراجعه نمایید.

 

 

 

 

1


همانطور که گفته شد ابرها در سه گروه بالا، میانی و پایین و گروه ابرهای با کشیدگی زیاد تعریف شده‌اند و دارای انواع متنوعی می باشند.

بعلت تعدد ابرهای نمی توان در این مختصر به بررسی تمامی گونه ها پرداخت تنها به معرفی مهم ترین و معروف ترین آنها می پردازیم.

مهرم ترین انواع ابر عبارتند از:

 

ابر سیروس ( Cirrus ):

این ابر پرمانند در ارتفاع بالای آسمان شکل می‌گیرد، آن چنان بالا که آب درون آن یخ می‌زند و کریستال‌های نازک یخ در آن تشکیل می‌شود.

این ابرها از مرتفع‌ترین ابرها بوده و اغلب به صورت پرمانند و سفید رنگ و شفاف (مملو از بلورهای یخ) در آسمان دیده می‌شوند.

این ابرها بعضا به صورت دسته‌های منظم جدا ازهم، در آسمان دیده می‌شوند؛ در این صورت موسوم به سیروس‌های هوای خوب بوده و اگر توام با ابرهای سیرواستراتوس و آلتواستراتوس گردند،معمولا علامت هوای بد می‌باشند.

 

ابر سیرواستراتوس ( Cirrostratus ) :

این ابرها را می‌توان سیروس‌های نازک تورمانندی دانست که از ابرهای کوچک سفید و به هم فشرده به شکل گلوله پشمی، شکل یافته اند و به علت شفافیت خورشید و ماه ستارگان از پشت آنها قابل رویت بوده و اغلب هاله‌ای دور خورشید و ماه تشکیل می‌دهند.

این هاله نتیجه شکست نور به وسیله بلورهای یخ معلق در هوا است، ظهور این ابرها، علامت نزدیک شدن هوای طوفانی بوده و به همین لحاظ، این ابرها را می‌توان پیش از فرا رسیدن هوای بد و یا حالت‌های طوفانی هوا، مشاهده نمود

اگر اين نوع ابر در عرضهاي مياني چند ساعت پس از سيروس ظاهر شو د در اين صورت بارندگي بااحتمال 80% در 24 ساعت آينده قابل انتظار است. (هر چند در مناطق حاره طبق مشاهدات اغلب بعد از ابرهاي سيرو استراتوسCs بارندگي انجام نشده است ).

 

ابر سیرو کومولوس ( Cirrocumulus ) :

این ابرها از کریستال‌های یخ تشکیل می‌شوند در هنگام تشکیل این ابرها آسمان مانند پوست ماهی خال خالی می‌شود. این ابرها اغلب از توسعه ابرهای سیرواستراتوس حاصل شده و بدون سایه می‌باشند و غالبا به جای خورشید و ماه هاله‌ای در آسمان به وجود می‌آورند.

ساختمان آنها اغلب متشکل از قطعات سفید رنگ بوده و معمولا پیش از ابرهای سیروس در آسمان ظاهر می‌شوند. ظهور آنها در آسمان، مقدمه فرا رسیدن هوای ابری و طوفانی است.

در لايه اي كه اين ابر تشكيل ميشود اغتشاشات جوي وجود دارد و احتمال فعاليتهاي هواي طوفاني پس از اين ابرها كه ممكن است به مناسبت نزديك شدن يك توده هواي ناپايدار باشد وجود دارد .

 

ابر آلتواستراتوس ( Altostratus ) :

این ابرها به صورت لایه‌های یکنواخت و متحدالشکل خاکستری یا متمایل به آبی به صورت ترکیبی از الیاف، آسمان را می‌پوشانند.

به علت قشر ظریف این ابرها تشخیص موقعیت خورشید از پشت آنها امکان پذیر است معمولا پس از پیدایش ابرهای آلتواستراتوس، ریزش های جوی در سطح وسیعی به طور مداوم شروع می‌گردد

 

ابر آلتوکومولوس ( Altocumulus ) :

این ابرها شامل لایه‌ها ویا تکه‌های بزرگ گوی‌مانندی از قطرات ریز آب بوده که معمولا به صورت شیار و امواج نسبتا منظمی مشاهده می‌گردد.

جریان عمودی هوا در لایه‌ای که به وسیله این ابرها پوشیده شده، سبب رشد سریع قابل ملاحظه‌ای در جهت عمودی در این ابر می‌گردد به همین سبب، این ابرها اغلب در بالای قلل کوه‌ها و یا در فوق جریانات عمودی مشاهده می‌گردند.

این ابر اغلب شکل عدسی دارند. پدیدار شدن این ابرها در آسمان بیان‌گر شرایط بد هوا و ایجاد رعد وبرق می‌باشد.

توربولانس شديد در ارتفاعات مياني بين 6500 تا 20000پا از سطح درياي آزاد بوسيله اين نوع ابرها كه در قسمت فوقاني توربولانس قرار دارند نشان داده شود .

بادهاي شديددر سلسله جبال و ياد راطراف آن بوسيله ابرها ي عدسي شكل آلتوكومولوس يعني آلتوكومولوس لنتي كولاريس (Ac LENTICULARIS)در قسمت پشت قله كوها و در منطقه اوج صعود هوا در اين ناحيه ايجاد ميشود .

 

ابر استراتوس ( Stratus ) :

نوع اصلی این ابر لایه‌ای یک دست و شبیه مه می‌باشد ومعمولا به صورت توده متراکمی از بخار آب که قطر آن در همه جا یکسان است، مشاهده می‌گردد. ارتفاع این ابر از سطح زمین بسیار کم است، بارندگی در این ابرها در حرارت‌های فوق صفر درجه سانتی‌گراد و به صورت ریزدانه می‌باشد.

اين ابر ممكن است بعد از غروب آفتاب و بعلت عدم وجود دماي لازم در سطح زمين و احتمالا كاهش سرعت باد به صورت مه FOG نيز تشكيل شود.

معمولا بارندگي در اين نوع ابر بصورت باران ريزه DRIZZLE است قطرات آب اين نوع باران ،ريز و نزديك هم و به صورت مداوم است .

اگر لايه اين ابر كم ضخامت باشد سطح فوقاني آن مطابق باپستي و بلنديهاي زمين زير خود شكل ميگيرد .

يعني آنكه كوهها ، تپه ها ، و زمينهاي مرتفع به صورت بلنديها و و رودخانه ها و دره ها به صورت گودي ديده ميشود .

 

ابر استراتوکومولوس ( Stratocumulus ) :

این ابرها یک پوشش سطح پایین با ابرهای کومولوس تشکیل می‌دهند. این ابرها می‌توانند شکل منظم و منسجم به خود بگیرند.

این ابرها دارای رنگی تیره و یا سفید متمایل به خاکستری بوده، معمولا به صورت دسته یا خطوط و یا توده‌های کروی‌مانند بزرگ و امواج کروی از ابرهای خاکستری با فواصل و شکاف‌های روشن تشکیل می‌گردد.

این ابرها اغلب بیشتر آسمان را پوشانده و بارندگی آن به صورت ریزدانه بوده و در نتیجه فاقد شرایط بارندگی‌های رگباری است.

اغتشاشات جوي همراه باباد ملايم يا شديد در اثر تشكيل ابر استراتوكومولوس حاصله از ابر استراتوس است .

جهت باد عمود بر امتداد غلطك ها و يا نوردهاي غلتان ابر است . حركت صعودي هواد ر قسمت ضخيم ابر به وجود مي آيد .

در بالاي لايه هوا مناسب ولي در قسمت مياني ابر وفضاي زير آن همراه بااغتشاش جوي خواهد بود.

خلبان هايي كه باهواپيما هاي سبك پرواز ميكنند مي بايستي احتياط كامل را هنگام پرواز داخل اين ابر بنمايد.

 

ابر نیمبواستراتوس ( Nimbostratus ) :

این ابرها متراکم و فاقد شکل معینی بوده و تمام آسمان رابطور نامنظم می پوشانند بارندگی حاصل از این ابرها اغلب مداومند.

لازم به ذکر است این گونه از ابر بعلت یقف ارتفاع پایین در پاره ای از تقسیم بندی ها در دسته ابرهای ارتفاع کم و در جاهایی در دسته ابرهای دارای کشیدگی زیاد قرار می گیرد

ابر کومولوس ( Cumulus ) :

هنگامی که هوای گرم به سمت بالا می‌رود ابرهای توده‌ای انباشته در آسمان شکل می‌گیرند. این ابرها به شکل ابرهای تکی و گرد بوده و اغلب در روزهای آفتابی دیده می‌شوند.

این ابرها اغلب ساختمان گل کلمی داشته و سطح بالای آن حالت گنبدی دارد و متشکل از قطعات کوچک ابرهای سفید پنبه‌ای است که معمولا صبح‌گاهان در امتداد ارتفاعات تشکیل می‌گردند ودارای حالت جوشش (در اثر صعود هوای مرطوب) هستند.

قطعات پراکنده این ابرها تقریبا دارای ارتفاع یکسان و معرف به کومولوس‌های هوای خوب می‌باشند.

اگر ابر به تنهايي د رآسمان باشد به طور منفرد ، نشان دهنده توسعه عمودي هوا به مقياس كم است و ضمنا نشان دهنده مناسبي براي هواي خوب است .

 

ابر کومولونیمبوس ( Cumulonimbus ) :

هنگامی که هوای گرم ومرطوب، با سرعت به سمت بالا حرکت می‌کند، این ابر در آسمان تشکیل می‌شود. این ابرها ممکن است تا ارتفاعات بالا گسترش پیدا کنند و با ریزش باران همراه شوند.

این ابرها را توده‌های بزرگ و انبوه ابر که به شکل برج عظیمی سر به آسمان کشیده‌اند تشکیل می‌گردند رنگ قسمت فوقانی در این ابرها متمایل به آبی و سطح زیرین آن کاملا تیره می‌باشد.

این ابرها به نام ابرهای رعد و برق نیز معروف‌اند. بارندگی در آنها به صورت رگباری است، اغلب با یک جبهه هوای سرد وفعال همراه بوده و یا در اثر ناپایداری محلی ایجاد می‌شوند و در عرض‌های میانه اغلب در اوایل بهار و پاییز مشاهده می‌شوند

 

ابر ماماتوس ( Mammatus ) :

تیره رنگ و بشکل کیسه های شل بوده و اغلب پس از گردباد ظاهر می شوند.

 

ابر کومولونیمبوس ماماتوس ( Cumulonimbus Mammatus ) :

اغلب در آمریکای شمالی تشکیل شده و پرقدرت ترین نوع (CB ( Cumulonimbus بشمار می ایند.

ابر كومولونيمبوس كاپيتالوس (CB9)

اين ابر عظيم ترين ابر دنيا است به نام اسكاتر سي بي و كوهه رعد و برق معروف است.ابري فوق العاده عظيم الجثه كه به مانند يك ماشين الكتريكي فوق العاده پر قدرت از يك طرف رطوبت هوا را مي مكد و از طرفي ديگر ميليون ها ليتر آب را در هر ثانيه به زمين مي كوبد.
اين ابر كه غلظتش مانند يك عسل درون يخچال است مولد رعد و برق مي باشد. پس ابري است پر خطر اما زيبا.


2


 

3

انواع ابرها از نظر طبقه بندی ساختاری عبارتند از:

1. ابرهای با ارتفاع زیاد ( High Clouds)

2. ابرهای با کشیدگی زیاد ( Clouds with Extensive Vertical Improvement)

3. ابرهای با رطوبت بالا ( High Humidity Clouds)

4. ابرهای دارای حرکت بالا رونده (Some Lifting Actions)

5. ابرهای متمایل به ناپایداری (Air Tendency Towards in-stability)

در نامگذاری ابرها از پیشوند و پسوندهای خاصی استفاده می شود که عبارتند از:

Cirro:

به معنی دسته مو پیشمندی است که برای ابرهای درارتفاع بالا( بیش از 20000ft ) استفاده می شود.

Alto:

پیشمندی است که برای ابرهای میانی ( 6000ft تا 20000ft ) استفاده می شود.

Nimbo:

به معنی باران پیشوندی است که برای ابرهای با قابلیت ریزش باران بکار برده می شود.

Nimbos:

این پسوند هم برای ابرهای باران زا بکار برده می شود.

Cumulu:

به معنی توده به ابرهای انباشته اطلاق می گردد.

Stratu:

به معنی لایه به ابرهای پهن و لایه ای اطلاق می گردد.

برای ابرها در ارتفاع پایین پیشوند و پسوندی وجود ندارد .

ابرهایی که چسبیده به سطح زمین هستند مه نامیده می شوند.

 

گونه های ابر ، زیر گونه ها و فرم های خاص

Cloud species, subspecies and special forms

باید دانست علاوه بر پیشوند و پسوندهای فوق در نامگذاری و شناسایی ابرها از علایم دیگری نیز اشاره می شود که بعلت کثرت و تعدد موارد فوق تنها جهت آشنایی عزیزان به گزیده ای از پرکاربرد ترین موارد اشاره می گردد

cloud species

گونه های ابر

cloud families

Shortcut

Name

Cb

cal

calvus

Cb

cap

capillatus

Ci, Cc, Ac, Sc

cas

castellanus

Cu

con

congestus

Ci, Cs

fib

fibratus

Ci, Cc, Ac

flo

floccus

St, Cu

fra

fractus

Cu

hum

humilis

Cc, Ac, Sc

len

lenticularis

Cu

med

mediocris

Cs, St

neb

nebulosus

Ci

spi

spissatus

Cc, Ac, Sc

str

stratiformis

Ci

unc

uncinus

cloud subspecies

زیرگونه ها

cloud families

shortcut

Name

Ci, Cs, Ac, As, Sc

du

duplicatus

Ci

in

intortus

,Cc, Ac, (به ندرت) Sc

la

lacunosus

Ac, As, Sc, St

op

opacus

Ac, Sc

pe

perlucidus

Ci, Ac, As, Sc, Cu

   

اين ابر يكي از خطرناكترين ابرها براي خلباناني كه تاكنون باآن روبه رو شده انداست .

علاوه بر توربولانس خيلي شديد كه در قسمتهاي فوقاني ابر وجود دارد اين ابر همراه با

يخبندان –بارندگي –ريزش برف – تگرگ – رعد و برق و باد خيلي شديد همراه شديد همراه سريع ديد افقي در سطح زمين است .

ابر كومولونيمبوس (Cb ) ممكن است به صورت منفرد و يا در يك خط به طول چند صد كيلومتر باهم ديگر ظاهر شوند.

 
   

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی